2‌.18‌.2‌مطالعات انجام شده در داخل کشور43
3فصل سوم طراحی و ساخت مدل50
3‌.1‌مقدمه51
3‌.2‌انتخاب شاخص های تجارت الکترونیک51
3‌.3‌انتخاب شاخصهای بانکداری الکترونیک52
3‌.4‌مدل برنامه ریزی ریاضی54
3‌.5‌روابط رگرسیونی56
3‌.6‌مانایی و نامانایی56
3‌.6‌.1‌آزمون همبسته نگار57
3‌.6‌.2‌آزمون ریشه واحد58
3‌.7‌آزمون همگرایی60
3‌.8‌هم خطی60
3‌.8‌.1‌چگونه میتوان به وجود همخطی شدید پی برد؟61
3‌.8‌.2‌رفع هم خطی61
3‌.9‌بررسی تابع خودهمبستگی و خودهمبستگی جزئی62
3‌.10‌فرایند خودرگرسیون (AR)64
3‌.11‌آزمون ناهمسانی واریانس65
3‌.12‌آزمون متغیرهای اضافی66
4فصل چهارم اجرای مدل و تجزیه و تحلیل نتایج67
4‌.1‌مقدمه68
4‌.2‌بررسی همبستگی شاخصها68
4‌.3‌بررسی مانایی سریهای زمانی69
4‌.4‌آزمون همگرایی71
4‌.5‌شاخص تعداد کاربران اینترنتی72
4‌.6‌ضریب نفوذ تلفن همراه75
4‌.7‌شاخص میزان سرمایهگذاری خارجی80
4‌.8‌شاخص سهام معامله شده در بورس84
4‌.9‌شاخص ضریب نفوذ کامپیوتر84
4‌.10‌شاخص متغیر فیبر نوری86
4‌.11‌برآورد مقادیر بهینه شاخصهای بانکداری الکترونیک89
4‌.11‌.1‌تابع هدف89
4‌.11‌.2‌محدودیت ها91
4‌.12‌تجزیه و تحلیل حساسیت95
5فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها97
5‌.1‌خلاصه98
5‌.2‌نتیجه گیری99
5‌.3‌محدودیت ها101
5‌.4‌پیشنهادات آتی101
منابع و مراجع103
پیوست الف107
پیوست ب109
پیوست ج109
فهرست اشکالصفحهشکل ‏21 مبادله الکترونیکی[30]14
شکل ‏22 رابطه تجارت الکترونیکی، کسب و کار الکترونیکی و مبادله الکترونیکی16
شکل ‏23 فعالیت های تجاری خارج از محدوده کسب و کار17
شکل ‏41 نمودار همبستگی پسماندها79
شکل ‏42 نمودار همبستگی پسماندها بعد از اضافه شدن AR79
شکل ‏43 نمودار خود همبستگی شاخص y383
شکل ‏44 نمودار همبستگی پسماندها شاخص Y3 پس از اضافه نمود AR84
فهرست جداولصفحهجدول ‏31 اوزان نهایی از روش آنتروپی مرجع[38]52
جدول ‏32 شاخص های نهایی مورد استفاده در مدلسازی53
جدول ‏41 ماتریس همبستگی(حاصل از نرم افزار Eviews)68
جدول ‏42 آزمون ایستایی سریهای زمانی از روش ADF69
جدول ‏43 آزمون ایستایی سری زمانی جملات پسماند از روش ADF71
جدول ‏44 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص کاربران اینترنتی(خروجی Eviews)72

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول ‏45 جدول نهایی ضرایب معناداری و ضریب تعیین پس از حذف متغیرهای هم خطی(خروجی Eview)73
جدول ‏46 آزمون ناهمسانی واریانس شاخص Y173
جدول ‏47 نتایج آزمون LM برای تشخیص خودهمبستگی در Y174
جدول ‏48 نتایج آزمون متغیرهای اضافی Y175
جدول ‏49 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص ضریب نفوذ تلفن همراه (خروجی Eviews)76
جدول ‏410 جدول ضرایب معناداری و ضریب تعیین پس از حذف متغیرهای هم خطی(خروجی Eview)77
جدول ‏411 آزمون ناهمسانی واریانس برای شاخص y277
جدول ‏412 نتایج آزمون LM برای تشخیص خودهمبستگی Y278

جدول ‏413 تشخیص خودهمبستگی78
جدول ‏414 تشخیص درجه AR یا MA78
جدول ‏415 نتایج آزمون متغیرهای اضافی شاخص Y280
جدول ‏416 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص میزان سرمایه گذاری خارجی (خروجی Eviews)81
جدول ‏417 جدول ضرایب معناداری و ضریب تعیین پس از حذف متغیرهای هم خطی(خروجی Eview)82
جدول ‏418 آزمون همسانی واریانس شاخص y382
جدول ‏419آزمون LM برای تشخیص خودهمبستگی(درجه 1 و درجه 2)83
جدول ‏420 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص ضریب نفوذ کامپیوتر(خروجی Eviews)85
جدول ‏421 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص ضریب نفوذ کامپیوترپس از رفع هم خطی(خروجی Eviews)86
جدول ‏422 آزمون ناهمسانی واریانس شاخص Y586
جدول ‏423 آزمون خود همبستگی از درجه یک و دو87
جدول ‏424 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص فیبر نوری (خروجی Eviews)88
جدول ‏425 جدول ضرایب و ضریب تعیین رگرسیون شاخص فیبر نوری پس از رفع همخطی (خروجی Eviews)88
جدول ‏426 آزمون ناهمسانی واریانس y689
جدول ‏427 آزمون خودهمبستگی درجه 1 و 289
جدول ‏428 برآورد شاخص های تجارت الکترونیک93

فصل اول
مقدمه و کلیات تحقیق
مقدمه
هریک از سه قرن گذشته عصر ظهور یک انقلاب تکنولوژیک بوده است. قرن هجدهم عصر بروز ماشین های مکانیکی،قرن نوزدهم زمان اختراع ماشین بخار و قرن بیستم قرن تکنولوژی جم آوری، پردازش و توزیع اطلاعات بوده است. در قرن بیستم شاهد ایجاد شبکه های بین المللی تلفن، اختراع رادیو وتلویزیون تولد و رشد فوق العاده صنایع کاپیوتری و پرتاب و بکارگیری ماهواره ها به منظور برقراری ارتباطات جهانی بوده ایم.
امروزه تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات1 دارای حضوری رو به رشد در اقتصاد پیش رفته است. در طی پانزده سال گذشته روش های پردازش واژگان، تجزیه و تحلیل داده ها، اداره امور تجاری و بازرگانی و ارتباط با هم صنفان، دست خوش تغییرات و دگرگونی هایی شده است. در قرن حاضر تکنولوژی اطلاعات دریچه ای است برای دگرگونی های مشابه ای در زمینه های درمانی، آموزشی، اقتصادی،تجاری و بازرگانی[1]
در برهه ای از زمان که ما در آن به سر می بریم ” همه ی پدیده ها را الکترونیک” نامیده اند، چرا که پدیده های الکترونیکی فراوانی را به ارمغان آورده است که از جمله ی آن ها به یادگیری الکترونیک2 ،بانکداری الکترونیک3،دولت الکترونیک4،شهروندی الکترونیک، مدیری الکترونیک ، روابط با مشتری، تدارکات الکترونیک و بالاخره تجارت الکترونیک5 و در مجموع زندگی الکترونیکی اشاره کرد [2].
ما می توانیم ارزش هر محصول را از طریق هوشمند کردن آن، بالا بردن محتوای اطلاعاتی آن، وخدمت دار کردن آن، افزایش دهیم.ایجاد امکان قابلیت انتخاب، تنوع و خدمت تعبیه شده در محصولات سنتی، موجب ایجاد محصولات هوشمند و فرصت های جدید بازار میشود[9].
اهمیت مسئله
برای همه ی ما توسعه ی تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات6 امری بدیهی است[1]. این فناوری روش های کارکرد و نگرش افراد، سازمان ها و دولت ها را دگرگون ساخته و باعث ایجاد صنایع نوین، مشاغل جدید و خلاقیت در انجام امور کار شده است. ظهور پدیده هایی چون کسب و کار الکترونیک، تجارت الکترونیک و بانکداری الکترونیک از نتایج عمده نفوذ و گسترش فناوری اطلاعات در بعد اقتصادی است. کشور ما در عرصه حضور و بکارگیری تجارت و بانکداری الکترونیک، کشوری جوان است وتا رسیدن به وضعیت مطلوب راه درازی را در پیش رو دارد. دسترسی تعداد زیادی از مردم جهان به شبکه جهانی اینترنت و گسترش ارتباطات الکترونیک بین افراد و سازمان های مختلف از طریق دنیای مجازی، بستری مناسب برای برقراری مراودات تجاری و اقتصادی فراهم کرده است. تجارت الکترونیک عمده ترین دستاورد به کارگیری فناوری ارتباطات و اطلاعات در زمینه های اقتصادی است.
استفاده از این فناوری موجب توسعه تجارت، تسهیل ارتباطات عوامل اقتصادی، فراهم کردن امکان فعالیت برای بنگاه های کوچک و متوسط، ارتقای بهره وری، کاهش هزینه ها و صرفه جویی در زمان شده است. فناوری ارتباطات و اطلاعات امکان افزایش قابلیت رقابت پذیری بنگاه ها را فراهم ساخته و هم چنین به ایجاد مشاغل جدید منجر شده است. بر اثر گسترش این فناوری حجم تجارت الکترونیک در جهان روز به روز در حال رشد است. یکی از ابزار های ضروری برای تحقق و گسترش تجارت الکترونیک، وجود سیستم بانکداری الکترونیک است که هنگام با سیستم های جهانی مالی و پولی عمل و فعالیت های مربوط به تجارت الکترونیک را تسهیل کرده است. از این رو، استفاده از سیستم های الکترونیک در موسسات مالی و اعتباری جهان به سرعت رو به گسترش بوده و تعداد استفاده کنندگان از خدمات بانکداری الکترونیک روز به روز در حال افزایش است[3].
در کشور ما نیز با توجه به اهمیت موضوع تلاش هایی صورت گرفته است. به عنوان نمونه، در برنامه چهارم توسعه کشور تمهیداتی صورت گرفته است که در زیر خواهیم دید.
گسترش IT دراقتصاد، بازرگانی و تجارت در برنامه ی چهارم توسعه:
ماده 33:
به منظور نوسازی و روان سازی تجارت، افزایش سهم کشور در تجارت بین اللمل ، توسعه صادرات کالاهای غیر نفتی و خدمات، تقویت توان رقابتی محصولات صادراتی کشور در بازارهای بین المللی و به منظور گسترش کاربرد تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات در اقتصاد، بازرگانی و تجارت در قالب سند ملی بازرگانی کشور، دولت مفلک است:
با تجهیز دستگاه ها و واحدهای مربوط و با رعایت استانداردها و چارچوب نظام بازرگانی و تجارت الکترونیکی، اقدامات لازم را توسط دستگاه های یاد شده به شرح زیر است:
1-به روز نمودن پایگاه ها و مراکز اطلاع رسانی و ارایه خدمات دستگاه مربوط در محیط رایانه ای و شبکه ای.
2- تنجام مناقصه ها، مزایده ها و مسابقه های خرید و فروش کالا و خدمات و عملیات مالی-اعتباری در محیط رایانه ای و شبکه های اطلاع رسانی.
3-ایجاد بازار های مجازی.
4-انجام فعالیت های تدارکاتی و معاملاتی در قالب تجارت الکترونیکی از سال دوم برنامه.
تبصره- قوه قضائیه موظف است شعبه یا شعبی از دادگاه ها را بررسی جرایم الکترونیکی و نیز جرایم مربوط به تجارت الکترونیکی و تجارت سیار، اختصاص دهد[4].
تعریف مسئله
در این پایان نامه قصد بر اینست که نقش بانکداری الکترونیک بر شاخص های توسعه تجارت الکترونیک بررسی شود تا که با شناسایی شاخص های بانکداری الکترونیک و شاخص های کمی توسعه تجارت الکترونیک کشور، و سپس با تحلیل های آماری، مدلی برای تبیین رابطه شاخص های تجارت و بانکداری الکترونیک ارایه شود. با توجه به تاثیر بانکداری الکترونیک در تجارت الکترونیک ، هدف کمینه سازی هزینه های توسعه بانکداری الکترونیک به کمک یک مدل برنامه ریزی ریاضی است، در حالی که شاخص های دیگر توسعه که متاثر از بانکداری الکترونیک هستند، در حد پیش بینی شده تحقق یابند.
سوالات تحقیق
1-آیا می توان بین شاخص های بانکداری الکترونیک و شاخص های توسعه تجارت الکترونیک ارتباط برقرار کرد؟
2-آیا می توان برای کمینه سازی هزینه های توسعه بانکداری الکترونیک با در نظر گرفتن شاخص های توسعه از معادلات ریاضی استفاده کرد؟
روش تحقیق
این پایان نامه یک تحقیق توصیفی می باشد. زیرا شرایطی را مطالعه می کند که هدف آنها توصیف دقیق شرایط یا پدیده های مورد بررسی است و نمی توان این شرایط را در محیط آزمایشگاهی ترتیب داد و نتایج نمونه های آزمایش را مورد تحلیل کرد. اجرای تحقیق توصیفی می تواند صرفاّ برای شناخت بیشتر شرایط موجود یا یاری رساندن یه فرایند تصمیم گیری در مورد شرایط یا پدیده ها باشد. تحقیق توصیفی را می توان به موارد مختلفی دسته بندی کرد و این پایان نامه را می توان در آن دسته از مطالعات کتابخانه ای قرار داد که با استفاده از مدل های ریاضی به انجام تحلیل هایی می پردازد.
ساختار ادامه تحقیق
با توجه به نقش پررنگ بانکداری الکترونیک در توسعه تجارت الکترونیک دراین پایان نامه سعی می شود تحلیلی راجع به رابطه بین شاخص های تجارت الکترونیک و شاخص های بانکداری الکترونیک را برای دوره مورد برنامه ریزی ریاضی مقادیر بهینه ای از شاخص های توسعه بانکداری الکترونیک را برای دوره مورد برنامه ریزی به گونه ای تعیین شود که ضمن دستیابی به مقادیر پیش بینی شده شاخص های تجارت الکترونیک مورد بررسی، هزینه های مربوط به گسترش بانکداری الکترونیک نیز به حداقل رساند.
در فصل دوم این پایان نامه به مفاهیم کلی و ادبیات موضوع و هم چنین معرفی شاخص های تجارت الکترونیک و بانکداری الکترونیک می پردازیم. در فصل سوم مدل مورد استفاده در تحقیق معرفی می شود. در فصل چهارم، روابط برآورد شده و مقادیر بهینه ی شاخص های بانکداری الکترونیک بدست می آیند و به تحلیل حساسیت متغیر ها می پردازیم. فصل پنجم به نتیجه گیری و جمع بندی تحقیق اختصاص می یابد و هم چنین پیشنهاد هایی ارایه می شود.
فصل دوم
مروری بر ادبیات موضوع
مقدمه
در حالی که در سال 1965 تککنولوژی اطلاعات و ارتباطات حدود پنج درصد از هزینه های سرمایه گذاری شرکت هارا به خود اختصاص داده بود، این رقم در دهه 1980 به 15 درصد افزایش یافت و در ابتدای دهه 1990 هزینه های سرمایه گذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور ها به 20 درصد و در دهه اول قرن بیست و یکم به بیش از 50 درصد کل هزینه های سرمایه گذاری شرکت ها و سازمان ها در کشور های مختلف افزایش یافت[6].
این روند حاکی از اهمیت تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در کسب و کار است، به طوری که این فناوری بنیان کسب و کار را تغییر داده است و می تواند به مزیت های استراتژیک برای سازمان های مختلف تبدیل شود. گسترش تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در کشور های توسعه یافته باعث افزایش کارایی اقتصاد این کشور ها شده است و بهبود عملکرد سازمان ها، ظهور ابزار های جدید، بهبود متغیر های خرد و کلان اقتصادی کشور های توسعه یافته از دهه 1990، حاصل سیاست های اشاعه تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در این کشور هاست[7].
تجارت الکترونیک از پدیده های بسیار مهم منبعث از فناوری اطلاعات و ارتباطات است که تحولی بس شگرف در حجم و شیوه تجارت و کسب و کار ایجاد کرده است. با توجه به روند جهانی بازار مشاهده می شود که ارزش تجارت الکترونیک از 50 میلیارد دلار در سال 1998 میلادی به 120 میلیارد دلار در سال 1999 و از 150 میلیارد در سال 2000 به 354 میلیارد دلار در سال 2001 رسیده است که رشده معادل 70 درصد را نشان می دهد. بنابراین، کشور هایی که نمی توانند از این فرصت طلایی و استثنایی برای دسترسی الکترونیک وسریع به بازار های جهانی به منظور فروش محصولات فکری و کالا های تولیدی خود استفاده کنند، محکوم به شکست، عدم امکان حضور در عرصه های تجاری و رقابتی جهان تجارت و بالاخره حذف شدن خواهند بود[2].
دراین فصل مفاهیم پایه مورد استفاده در تحقیق به طور کامل ارائه می شود. هم چنین شاخص هایی از تجارت و بانکداری الکترونیک معرفی می شود و به مرور به تحقیقات انجام شده در رابطه با تحلیل شاخص های تجارت الکترونیک و بانکداری الکترونیک می پردازیم.
تاریخچه پیدایش و شکل گیری تجارت الکترونیک
تاریخچه تجارت الکترونیک بیشتر به تعریفی که از آن می شود، بستگی دارد. یک عقیده اینست که اولین داد و ستدی که توسط تلفن و یا فکس انجام گرفت، اولین داد و ستد به شکل الکترونیک است. اما تجارت الکترونیک به شیوه امروزی در دهه 1960 میلادی و بر مبنای “مبادله الکترونیک داده ها”، یعنی تبادل الکترونیک اسناد استاندارد شده از یک رایانه به یک رایانه دیگر، شکل گرفت[2].
این روش، مبادله الکترونیکی داده ها7 (EDI) نامیده شد. در آن سال ها،لفظ تجارت الکترونیکی، مترادف با مبادله الکترونیکی داده ها بود. ایجاد و توسعه اینترنت و شیکه جهان گستر، باعث خلق فرصت های زیادی برای توسعه و پیشرفت زیر ساخت ها و کاربردهای تجارت الکترونیک شد[8].
مبادله الکترونیک اطلاعات زمینه انتقال الکترونیکی اسناد تجاری را برای شرکت ها فراهم کرد، به گونه ای که نیاز به دخالت انسان در این فرایند به حداقل رسید. در واقع مبادله الکترونیک داده هارا می توان پدر تجارت الکترونیک امروزی به حساب آورد چرا که فناوری های انتقال پیام با کاهش کاربرد کاغذ در فرایند های تجاری و افزایش اتوماسیون، کم کم در همه ی فرایند های تجاری سازمان ها نفوذ کرد، وبه مرور زمان انتقال کارایی این فرایند ها، به عنوان یکی از بخش های لاینفک تجارت درآمد[2].
باگذشت زمان و پدید آمدن ابزار های ذخیره، بازاریابی و پردازش داده ها و دسترسی عامه مردم و سازمان ها و همچنین پیشرفت فناوری های مخابراتی و شبکه های رایانه ای گسترده، فرصتی پدید آمد که بازیگران صحنه تجارت آن را بسیار سودمند یافتند. همچنین، طی بیست سال گذشته یکی از روند های عمده در تجارت الکترونیک، کاهش چشمگیر قیمت سخت افزار های رایانه ای و مهمتراز آن ایجاد استاندارد های جهانی برای توسعه سخت افزار ها بوده است[36].
ازنظر استادان، جهش تکنولوژی اطلاعات دو دوره بیست ساله پشت سر گذاشته و اکنون وارد دوره سوم شده است:
1955- 1974: عصر پردازش الکترونیک داده ها (EDP)
1975 -1994: عصر سیستم های اطلاعاتی مدیریت (MIS)
1995-2014: عصر اینترنت (Internet)
هربیست سال، امکانات تجارت الکترونیکی را متناسب با توانایی های تکنولوژی اطالاعاتی آن عصر فراهم آورده است. در حالی که ماشین های خود پرداز و کارت های اعتباری در عصر بیست ساله نخست به جریان افتادند، در عصر دوم امکان استفاده از مبادله الکترونیکی داده ها (EDI) و سیستم بانکی بین المللی (Swift) و انتقال پول الکترونیکی (EFT) فراهم شد. اما توسعه اینترنت و کاربرد های تجاری آن، باعث تحولی اساسی در این روند شده است، به گونه ای که در روند تکاملی تجارت الکترونیک، می توان میان تجارت الکترونیکی سنتی و نوع ایترنتی آن تمایز محسوسی قابل شد[8].
تعاریف تجارت الکترونیک
به طور کلی، تجارت را می توان به دو نوع تجارت سنتی و تجارت الکترونیک تقسیم کرد. از جمله مهمترین مشخصه های تجارت سنتی، فیزیکی بودن و مبتنی بر کاغذ بودن8 آن است[10].
تجارت الکترونیک هم به علت نوپا بودن و هم به علت کاربردها و زمینه های بسیار متنوع فعالیت، نزد مراجع گوناگون تعاریف مختلفی دارد[2].
در حقیقت، مجموعه متنوع وسیعی از تعاریف و مفاهیم برای تجارت الکترونیک وجود دارد که موضوعات، کاربردها، و مدل های گوناگونی را در بر می گیرد در گونه ای ازاین موارد، کوشیده شده است که تعاریف عامی ارایه شوند و در گونه های دیگر به نوع فعالیت، امکانات ارتباطی و تجهیزات مورد استفاده، محدوده سازمانی فعالیت ها و زیر ساختارها توجه شده است[8].
اتحادیه اروپا در سال 1997 آن را بدین صورت تعریف کرد:تجارت الکترونیک بر پردازش و انتقال الکترونیک داده ها شامل متن، صدا و تصویر مبتنی است.
– کاربرد وسایل الکترونیک برای تبلیغ،فروش،توزیع و پشتیبانی محصولات[3].
– کلارک چنین اظهار داشته است که تجارت الکترونیک یعنی هر نوع مبادله اطلاعات مربوط با امور تجاری از طریق ابزار الکترونیکی، حتی تلفن و فاکس.
–تجارت الکترونیک از دیدگاه اتحادیه اروپا9:
هر شکلی از مبادله تجاری که در آن طرفین ذینفع به جای تبادلات فیزیکی یاتماس غیر مستقیم فیزیکی، به صورت الکترونیکی تعامل کنند(2001).
– تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه ارتباطات:
تحول خدمات، کالا و محصولات اطلاعاتی از طریق خطوط تلفن، شبکه های کامپیوتری و سایر وسایل ارتباطی[8].
بازنگری در تعریف مفاهیم موجود در هر یک از حوزه های فوق امری اجتناب ناپذیر شده است. تجارت الکترونیک عبارتست از “تجارت مبتنی بر وسایل و ابزار الکترونیک مانند فاکس،تلفن،اینترنت و…”. تجارت الکترونیک در حقیقت تجارت مبتنی بر وب یا تجارت اینترنتی است. به این ترتیب “تجارت مبتنی بر انتقال الکترونیک داده ها” که از دهه 1980 و با توسعه اتوماسیون فراگیر شده است، به معنی تجارت الکترونیک در مفهوم خاص نیست، بلکه مبتنی بر شبکه جهان شمول وب10، مفهوم تجارت الکترونیک است[10]. تجارت الکترونیک که تاچندی قبل به تعداد معینی از شرکت ها محدود می شد، در حال ورود به عصر جدیدی است که درآن تعداد زیادی مصرف کننده در شبکه حضور دارند. به علاوه، محتوای آن در حیطه مبادله داده های مربوط به سفارش دادن یا قبول سفارش فراتر رفته و فعالیت های عمده تجاری از قبیل تبلیغات،آگهی،مذاکرات،قراردادها و تسویه حساب ها را نیز در بر گرفته است.
ازمجموعه تعارف ارائه شده ی بالا می توان نتیجه گرفت که زمینه های کاربرد تجارت الکترونیک بسیار گسترده تراز مبادله کالا و خدمات و گردش پول است و در تعریف آن و تعیین سیاست های مورد نظر باید علاوه بر کاربرد های بالفعل به کارهای بالقوه آن نیز توجه داشت[3].
تفاوت های تجارت الکترونیک با کسب و کار الکترونیک
دربیان تفاوت های تجارت الکترونیکی با کسب و کار الکترونیکی لازم است ازمفاهیم سنتی واژه ها بهره کافی جست. به عبارت دیگر دراینجا سعی بر آنست تا با تکیه بر مفهوم مبادله11،تجارت12،کسب و کار13 مفاهیم الکترونیکی آن ها نیز استخراج شود. لغت نامه آکسفورد مبادله را بخشی ازفعالیت های کسب و کارتعریف کرده است. معادله را بده بستانی می داند که در آن پول با کالا و خدمات تعویض می شود.[30]
دراین معنا، مبادله الکترونیکی را می توان انتقال پول، کالا یا خدمات از طریق شبکه الکترونیکی دانست. این فرهنگ لغت واژه تجارت را به معنای خرید و فروش کالا و خدمات تعریف کرده است که تقریبا با مفهوم مبادله برابری می کند. در تعاریف دیگر تجارت عبارت است از خرید و فروش کتالا و خدمات به خصوص وقتی که درحجم بالا صورت می گیرد. دراین رابطه تجارت(بازرگانی)در حوزه سازمان های تجاری شاملهای واحدی است که مسئولیت پشتیبانی خرید و فروش در مقیاس باا را برعهده دارد.[30]
از آن جمله می توان به فعالیت های نظیر مناقصه،استعلام بها،مذاکرهه قرارداد، سفارش، تحویل،پرداخت پول،مبادله و غیره اشاره کرد هریک ازاین فعالیت ها یک فعالیت تجاری به حساب می آید. با این تعریف می توان تجارت را مشتمل بر مبادله ای دانست که در مقیاس بالای آن،نیازمند پشتیبانی فعالیت های تجاری یاد شده است. ولی مهم آن ست که هریک از فعالیت های تجاری یاد شده با هدف مبادله انجام می شود. در تعریف کسب و کار نیز آکسفورد آن را شامل سازمانی که کالایی را می فروشد یا خدماتی را ارائه می کند می داند. این فرهنگ لغت در تعریف دیگر این واژه آن را به معنی حرفه، وظیفه و یا کار محصول یک فرد می داند[30].
درشرایطی که تجارت را تنها انجام مبادله بین فعالان کسب و کار تعریف کنیم، تجارت الکترونیکی در مفهوم محدود آن مد نظر است. وقتی کسب و کار الکترونیکی مد نظر باشد، تجارت الکترونیکی در مفهوم وسیع آن مطرح شده است و علاوه بر خرید و فروش کالا ها و خدمات به مسائلی نظیر ارائه خدمات به مشتریان، همکاری بین شرکای تجاری، انجام آموزش الکترونیکی و نیز فعالیت های تجاری در داخل بنگاه به صورت الکترونیکی می پردازد. به هر حال، بعضی از دیدگاه ها، کسب و کار الکترونیکی را فعالیت هایی غیر از خرید و فروش در اینترنت می دانند[36].
در این رابطه از مجموعه تعاریف بالا بر می آید که کسب و کار عباتست از هر گونه فعالیت تجاری که با هدف کسب سود، شغل عمومی یک فرد و یا یک حرفه، کار و یا نقش یک فرد در جامعه صورت می گیرد. در این تعریف، کسب و کار هم می تواند شامل یک مبادله با اهداف بالا باشد وهم می تواند در قالب فرایند های مختلف بازرگانی با اهداف یاد شده تعریف شود و یا اینکه گسترده تر از این مد نظر باشد. از طرفی، بنابر تعریف آکسفورد از کسب و کار به عنوان یک سازمان، می توان نتیجه گرفت که کسب و کار علاوه بر فعالیت های بازرگانی و مبادله می تواند سایر فعالیت های بازرگانی یک سازمان تجاری را نیز شامل شود، از جمله این بخش ها می توان به مدیریت ارتباط با مشتری14، مدیریت زنجیره عرضه15 وطرح ریزی منابع و ملزومات تشکیلات سازمانی اشاره کرد[30].
تجارت الکترونیک بیشتر تکیه بر ارتباط بیرونی بنگاه یا فرد دارد، در حالی که کسب و کار الکترویک علاوه بر ارتباط بیرونی به استراتژی درون سازمان نیز اشاره دارد و شامل تجارت الکترونیک (EC)، هوشمندی شرکت ها (BI) ، مدیریت روابط با مشتری (CRM)، مدیریت زنجیره تامین (GSM)، برنامهریزی منابع شرکت (ERP) می شود. به طور خلاصه، کسب و کار الکترونیک تلفیق سیستم ها و فرایندها و زنجیره تامین و کل بازار با استفاده از اصول و فناوری های مرتیط با استفاده از ابزار اینترنت ست[3].
مبادله الکترونیکی16
مبادله الکترونیکی به معنای انتقال الکترونیکی پول، کالا و خدمات بین خریدار وفروشنده است که البته منظور اسناد و اطلاعاتی است که نشان دهنده و اثبات کننده انتقال مالکیت پول، کالا و خدمات از نظر حقوقی است. مبادله پول، کالا و خدمات به خودی خود یک فعالیت تجاری هم به حساب می آید. بنابراین، کسانی که از طریق شبکه های الکترونیکی به مبادله کالا و خدمات با پول می پردازند، عملا تجارت هم می کنند. حال، اگر این مجموعه فعالیت ها با هدف کسب سود، امرار معاش یا کار دایمی فرد منظور شود، این فعالیت ها مفهوم کسب وکارالکترونیکی را نیز به خود می گیرند.
همانطور که در شکل 2-1 مشاهده می شود، تجارت الکترونیکی، کسب و کار الکترونیکی17 و مبادله الکترونیکی، هر سه زمانی با هم برابرند که یک فرد به امر مبادله با هدف کسب سود، امرار معاش و یا کار دایمی بپردازد[30].
تشکیلات سازمانی الکترونیکی18
علاوه بر موارد بالا چنان چه حجم و مقیاس مبادلات و فعالیت های تجاری افزایش یابد، شرکت ها ملزم به انجام یک سری فعالیت های دیگر نظیر طرح ریزی نیازمندی های تشکیلاتی، مدیریت روابط با مشتری، مدیریت زنجیره عرضه و… در سازمان خود هستند تا بتوانند وظایف یاد شده، را پشتیبانی کنند. از تطبیق مجموع این فعالیت های تجاری، یک تشکیلات سازمانی را می توان تشکیلات الکترونیکی نامید[30].
کسب و کار الکترونیک
این واژه برای اولین بار در سال 1997 توسط شرکت IBM مطرح شد. کسب و کار الکترونیک مفهومی عام تر از تجارت الکترونیک را در بر می گیرد[3].
عمدتا واژه کسب و کار الکترونیکی و تجارت الکترونیکی در بسیاری از متون، هم معنی به کار رفته است. از جمله تعاریف کسب و کار الکترونیکی می توان موارد زیر اشاره کرد:
تبدیل و تحول فرایند های یدی کسب و کار از طریق فناوری اینترنت.
یکپارچگی و سیالی بیش از پیش طرح ها، فرایند ها، تجهیزات و سیستم های تجاری که در راستای برآوردن نیازهای در حال تغییر مشتریان صورت می گیرد[30].
انجام همه فعالیت های یک شرکت(نه فقط مبادله) از قبیل بازاریابی، حسابداری و بودجه، پشتیبانی، کنترل موجودی انبار و… به عهده ی شبکه های کامپیوتری است[11].
در یک نگاه کلی می توان گفت که کسب و کار الکترونیک عبارتست از کاربردی کردن همه ی سیستم های اطلاعاتی برای تقویت و کنترل فرایندهای کسب و کار. امروزه، این فرایند ها با استفاده از تکنولوژی های مبتنی بر وب توسعه می یابند. مدل کسب و کار یک متد انجام کسب و کار است به نحوی که توسط آن شرکت بتواند خود را حفظ نموده و بقای خود را تضمین کند. به عبارت دیگر، تولید درآمد کند[14].
مدل های کسب و کار تجارت الکترونیکی بسیار متنوع هستند، ولی برخی نکات مشترک در این مدل ها به شرح زیراند:
بازاریابی مستقیم به صورت بر خط.
سیستم های مزایده و مناقصه الکترونیکی19
معامله با قیمت مورد نظر خود20
یافتن بهترین قیمت.
بازاریابی وابسته یا با واسطه21.
بازاریابی مجازی22
حراجی های بر خط23.
سیستم زنجیره ارزش24.

CRM: مدیریت ارتباط با مشتری EL: آموزش الکترونیکی EG: دولت الکترونیکی
SCM: مدیریت زنجیره تامین ERP: طرح ریزی منابع انسانی KM: مدیریت دانش
شاخص های تجارت الکترونیک
رشد و توسعه اقتصاد جامعه مبتنی بر اطلاعات و تکنولوژی ایجاد می کنند تا شاخص های آماری متناسبی برای اندازه گیری مفاهیم و موضوعات جدید ایجاد و تعریف شوند. یکی از موضوعات مطرح در دنیای اطلاعات، تجارت الکترونیک می باشد. با توجه به اهمیت موضوع و تاثیر آن بر اقتصاد کشورها، نیاز شدیدی به شاخص های آماری مناسب برای بررسی جنبه های مختلف مساله احساس می شود. با توجه به گستردگی ابعاد و همچنین رشد و توسعه سریع و روز افسون تجارت الکترونیک، تعاریف مختلفی ازآن ارایه شده است. از آنجاکه تدوین شاخص های آماری مبتی بر تعاریف است پس طیف وسیعی از شاخص ها برای تهیه و تدوین، پیش رو قرار می گیرند.
– تعداد/ نسبت شرکت های دارای کامپیوتر.
سطح و سهم کارکنان دارای کامپیوتر شرکت ها.
– تعداد/ نسبت شرکت های داری دسترسی به اینترنت.
– تعداد/ نسبت شرکت های دارای وب سایت.
– تعداد/ نسبت شرکت هایی که از طریق اینترنت سفارش می گیرند.
– ارزش کالا ها و خدماتی که از طریق اینترنت سفارش داده می شود.
– تعداد/ نسبت خانوار های دارای کامپیوتر.
سازمان همکاری های اقتصادی آسیا- اقیانوسیه25 شاخص های دیگری را برای ارزیابی و توسعه تجارت الکترونیک معرفی می کند.
– تکنولوژی و زیر ساخت های اساسی.
– دسترسی به خدمات مورد نیاز.
– سطح فعلی و نوع استفاده از اینترنت.
– فعالیت های تسهیلاتی و بهبود دهنده.
– منابع انسانی و سطح مهارت ها.
–ایجاد موقعیت برای اقتصاد دیجیتال.
برخی شاخص های تجارت الکترونیک از دیدگاه موسسه آماری اتحادیه اروپا (یوروستت)26:
– استفاده از کامپیوتر.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید